Saja filter (DPF) nədir, ləğvi nəyə səbəb olur?

Saja filter (DPF) dizel mühərrikin egzozundan çıxan his hissəciklərini tutan, metal korpusun içində duran keramik süzgəcdir. Maşın uzun məsafəyə sabit sürətlə gedəndə egzoz özü qızır və tutulan his yanıb qaz kimi çıxır: buna passiv regenerasiya deyilir. Şəhərdə sürəndə egzoz bu qədər qızmır, ona görə avtomobilin beyni (ECU) vaxtaşırı əlavə yanacaq verməklə temperaturu süni qaldırır və filtri özü yandırır, bu isə aktiv regenerasiyadır.

Saja filter katalizatorla eyni şey deyil: katalizator egzozdakı zərərli qazları kimyəvi yolla çevirir, saja filter isə bərk hissəcikləri mexaniki tutur. Bir çox dizel avtomobildə hər ikisi var, tez-tez də eyni korpusun içində ard-arda düzülür.

Ən açıq əlamət paneldə DPF işığıdır. Ondan əvvəl də maşın xəbər verir: mühərrik söndürüləndən sonra ventilyator bir müddət işləməyə davam edir, boş dövr bir az qalxır, egzozdan kəskin, isti iy gəlir, yanacaq sərfi artır. Bunlar aktiv regenerasiyanın getdiyini göstərir. Regenerasiya tez-tez başlayıb yarımçıq qalırsa, filtr dolmağa başlayıb.

DPF işığı yananda bir çox istehsalçı kitabçada filtrin özünü təmizləməsi üçün şəhərdən kənarda bir müddət sabit sürətlə sürməyi tövsiyə edir. İşıqla birlikdə check engine də yanırsa, maşın gücünü itirib avariya rejiminə keçibsə, sürməyə davam etmək filtri tamamilə tıxaya bilər. Belə halda əvvəlcə kompüter diaqnostikası ilə filtrin nə qədər dolduğunu və səbəbin datçikdə, yoxsa mühərrikdə olduğunu yoxlamaq lazımdır.

Qısa məsafəyə və tıxacda sürmək regenerasiyanın başa çatmasına imkan vermir, filtr tədricən dolur. Filtrin öndəki və arxadakı təzyiqini ölçən datçik səhv göstərirsə, ECU regenerasiyanın nə vaxt lazım olduğunu düzgün bilmir. Farsunka artıq yanacaq verirsə və ya EGR hisdən tutulubsa, filtrə düşən his artır və o daha tez dolur. Turbo yağ atırsa, yanan yağ da filtrin içində kül yığır, bu kül isə yuyulsa da həmişə çıxmır.

Motor yağının növü də saja filterin ömrünə təsir edir. Adi yağın külü filtrdə qalır, ona görə saja filterli dizellər üçün az küllü (low-SAPS, ACEA C sinfi) yağ tövsiyə olunur. Hansı yağın uyğun olduğunu yağ dəyişmə səhifəsində yazmışıq. Filtr tutulanda panel DPF işığı yandırır, güc düşür, bəzən maşın avariya rejiminə keçir.

Əvvəlcə səbəbi tapmaq lazımdır. Filtr sadəcə hislə dolubsa, diaqnostika cihazı ilə edilən məcburi regenerasiya çox vaxt kömək edir. Xüsusi xidmətlər filtri yuyur ("saja filter yuyulması"): bu, hisi çıxarır, amma yığılmış külü həmişə çıxarmır. Digər variantlar filtrin dəyişilməsi və ya sistemin proqramla söndürülməsidir.

AzonAuto-da açıq deyirik: DPF, EGR və AdBlue ləğvi səhifəsindəki kimi ECU-da nəzarəti söndürür və xətaları silirik, amma filtri özü fiziki çıxarmırıq və yumuruq. Filtr yerində qalıbsa və tutulubsa, o, proqram söndürüləndən sonra da egzozun yolunu daraltmağa davam edir, ona görə lazım olsa onu ayrıca çıxarmaq başqa ustanın işidir.

Saja filter söndürülüb çıxarılandan sonra maşın artıq hisi tutmur və ekoloji normalara cavab vermir, AdBlue söndürüləndən sonra isə azot oksidlərinə nəzarət qalmır. Avropa İttifaqında və Böyük Britaniyada bu, texniki baxışdan keçməyə mane olur, ona görə maşın satılacaqsa və ya xaricə aparılacaqsa, bunu nəzərə almaq lazımdır. Dilerin zəmanəti də adətən bundan sonra qüvvədən düşür.

Filtr yerində qalıb, sadəcə proqramla söndürülübsə, o hələ də egzozun yolunu daraltmağa davam edir, çünki söndürmə yalnız nəzarəti aradan qaldırır, filtri boşaltmır. AzonAuto yazmazdan əvvəl orijinal proqramın nüsxəsini saxlayır, ona görə maşını istənilən vaxt zavod proqramına qaytarmaq mümkündür.

AdBlue dizel egzozuna əlavə edilən karbamid (sidik cövhəri) məhluludur. SCR adlanan sistem onu isti egzoza püskürdür, bu da azot oksidlərinin bir hissəsini zərərsiz maddələrə çevirir. Bak, nasos, qızdırıcı, dozator və NOx datçikləri bir sistem kimi işləyir.

Bunlardan biri sıradan çıxanda panel əvvəlcə xəbərdarlıq verir, sonra geri sayım başlayır, məsafə bitəndə isə mühərrik işə düşmür. Ən çox nasos, qızdırıcı və ya NOx datçiki xarab olur. Kompüter diaqnostikası hansı hissənin problemli olduğunu göstərir.