- Ana səhifə
- Məsləhətlər
- Lambda zond nədir
Lambda zond nədir və xarab olanda nə baş verir?
AzonAuto ustaları · Son yenilənmə:
Qısa cavab
Lambda zond (oksigen sensoru) egzoz qazında qalan oksigeni ölçür və beynə yanacaq qarışığının zəngin, yoxsa kasıb olduğunu bildirir; beyin yanacaq miqdarını buna görə düzəldir. Benzin maşınlarda katalizatordan əvvəl və sonra iki sensor durur. Sensor xarab olanda check engine yanır, yanacaq sərfi artır, mühərrik qeyri-sabit işləyə bilər. Bakıda AzonAuto xətanı canlı məlumat və osiloskopla yoxlayır.
Maşını ustaya göstərmək istəyirsiniz?
Lambda zond nə iş görür?
Lambda zond egzoz qazındakı oksigenin miqdarını ölçür. Lambda (λ) yanacağın tam yanması üçün oksigenlə ideal nisbətdir: qarışıq həddən artıq zəngin (yanacaq çox) və ya kasıb (hava çox) olanda sensorun siqnalı dəyişir. Beyin bu siqnala görə farsunkaların püskürdüyü yanacağı artırıb azaldır və qarışığı ideala yaxın saxlayır, belə olanda katalizator düzgün işləyir.
Sensor yalnız qızdıqdan sonra işləyir, ona görə içində qızdırıcı var. Sensor egzoz borusuna, çox vaxt kollektora və ya katalizatorun yanına vidalanır, daim isti qazın təsiri altında olur. Soyuq start zamanı sensor qızana qədər beyin onun siqnalını nəzərə almır. Qızdırıcı sıradan çıxanda ayrıca xəta yazılır.
Sensorlar iki cür olur: adi sensorun siqnalı «zəngin» ilə «kasıb» arasında sıçrayır, geniş diapazonlu (wideband) sensor isə qarışığın dəqiq qiymətini verir. Müasir maşınlarda ön sensor çox vaxt geniş diapazonlu, arxa sensor isə adi tipdə olur.
Ön və arxa lambda zond: fərqi nədir?
Katalizatordan əvvəl duran ön sensor (upstream, sensor 1) yanacaq qarışığına nəzarət edir. Katalizatordan sonra duran arxa sensor (downstream, sensor 2) katalizatorun işlədiyini yoxlayır: beyin iki sensorun siqnalını müqayisə edir. Katalizator sağlamdırsa, arxa sensorun siqnalı ön sensordan xeyli sakit olur. Hər iki siqnal eyni tezliklə dəyişirsə, katalizator zəifləyib. V formalı mühərriklərdə hər sıra üçün ayrıca iki sensor olur, yəni cəmi dörd sensor ola bilər.
Katalizator çıxarılıbsa və ya sıradan çıxıbsa, arxa sensor xəta verir və check engine sönmür. Belə halda katalizatorun arxa lambda ilə yoxlanması proqramla söndürülür, bunu DPF, EGR, AdBlue və katalizator datçiki ləğvi səhifəsində yazmışıq. Ön lambda isə qarışığı idarə etməyə davam edir.
Lambda zond xarab olanda əlamətlər nələrdir?
Sensor tam sıradan çıxmasa da, gec cavab verərək beyni yanlış istiqamətə yönəldə bilər. Əlamətlər:
- Check engine işığı yanır
- Yanacaq sərfi artır
- Boşda mühərrik qeyri-sabit işləyir, titrəyir
- Güc azalır, qaz verəndə gecikmə olur
- Qarışıq zəngin olanda egzozdan yanacaq iyi və qara tüstü gəlir
- Uzun müddət belə sürülsə, katalizator zədələnə bilər
Bu əlamətlər alışma, hava sızması və farsunka nasazlığına da bənzəyir, ona görə yalnız əlamətə görə sensoru dəyişmək düzgün deyil.
Lambda zond xəta kodları: P0130–P0167 və P0420
Lambda zond xətaları adətən P0130–P0167 aralığında olur: bu kodlar sensorun dövrəsini, siqnalının cavab sürətini və qızdırıcını göstərir. Məsələn, P0135 birinci sıranın ön sensorunun qızdırıcı dövrəsidir. P0420 isə katalizatorun səmərəliliyinin həddən aşağı olduğunu bildirir və arxa sensorun siqnalına əsasən qoyulur.
Kod sensorun xarab olduğunu demir, yalnız hansı dövrənin xəta verdiyini göstərir. Səbəb sensor, onun naqili, egzozda hava sızması və ya mühərrikin özündə (məsələn, farsunka və ya alışma) ola bilər. P0420 halında da katalizator, sensor və sızma ayrı-ayrı yoxlanmalıdır.
Lambda zond necə yoxlanır?
Əvvəlcə kodu oxuyuruq, sonra kompüter diaqnostikası zamanı canlı məlumatda sensorun siqnalına baxırıq. Qızmış mühərrikdə ön sensorun siqnalı tez-tez və sürətlə dəyişməlidir (sensorun tipindən asılı olaraq göstərici fərqli ola bilər). Siqnal donub qalıbsa, ləng cavab verirsə və ya heç dəyişmirsə, sensor köhnəlib. Arxa sensorun siqnalı daha sakit olmalıdır.
Canlı məlumat gecikmələri və qısamüddətli pozuntuları həmişə göstərmir. Lazım olanda sensorun siqnalını osiloskopla əyri şəklində görürük, qızdırıcının müqavimətini və naqili ölçürük, bunları avto elektrik ustası edir.
Egzoz kollektorunda və ya sensordan əvvəl hava sızması sensora artıq oksigen verir və sensor «kasıb qarışıq» göstərir, halbuki sensor özü sağlam ola bilər. Ona görə sensoru dəyişməzdən əvvəl sızma və naqil yoxlanır, yalnız bundan sonra hissənin dəyişdirilməsi barədə qərar verilir.
Lambda zond xəta verir, maşını sürmək olar?
Xəta tək yanırsa və mühərrik əvvəlki kimi gedirsə, qısa müddət sürmək olar. Amma sensor olmadan beyin ehtiyat qarışıqla işləyir: yanacaq sərfi artır, katalizator zəifləyə bilər. İşi təxirə salmayın. Egzoza yağ və ya soyuducu maye düşməsi kimi səbəblər sensoru tez çirkləndirir, belə halda yeni sensor da yenidən xarab ola bilər.
Check engine yanıb-sönürsə, mühərrik titrəyirsə və ya güc kəskin düşübsə, bu lambda zonddan çox, silindrlərdə propuskdur və maşını saxlamaq lazımdır. Hansı hallarda sürməməyi check engine yanır yazısında izah etmişik.
Avtomobil diaqnostikası: WhatsApp-a yazın və ya zəng edin
Əliağa Şıxlinski 112, Bakı (Koroğlu metrosu yaxınlığı). B.e – Ş. 09:00–19:00.
Servisin ümumi nömrəsi: +994 70 338 62 77
Tez-tez verilən suallar
Bəli. «Lambda zond» danışıq adıdır, «oksigen sensoru» isə texniki adı. Hər ikisi egzoz qazındakı oksigeni ölçən sensoru bildirir.
Bununla bağlı xidmətlər
- Avtomobil diaqnostikasıAvtomobil diaqnostikası: paneldə hansı işıq yanır, səbəb haradadır
- Avto elektrikAvto elektrik ustası və kompüter diaqnostikası
- DPF, EGR, AdBlue ləğviDPF, EGR, AdBlue ləğvi: saja filter və katalizator datçiklərinin söndürülməsi
Bütün xidmətlər: Bakıda avto servis xidmətlərinin tam siyahısı
Faydalı məsləhətlər
- Check engine işığı yanır: səbəbi nədir və nə etməli?
- Maşının beyni xarab olub-olmadığını necə bilmək olar?
- Maşın beynini təmir etmək, yoxsa yeni beyin almaq?
- ABS işığı yanır: səbəbi nədir, maşını sürmək olar?
- Maşın işə düşmür: səbəbi nədir və nədən başlamalı?
- Karobka avariya rejiminə keçir, 3-cü sürətdə qalır: nə etməli?
- Beyin təmiri qiyməti: nədən asılıdır və nə vaxt deyilir?
- Stage 1, Stage 2, Stage 3 nədir və chip tuning maşına ziyan verirmi?
- Maşından ağ, qara və ya göy tüstü gəlir: səbəbi nədir, nə etməli?
- Maşın niyə yağ yeyir: səbəbi nədir və nə etməli?
- Saja filter (DPF) nədir, ləğvi nəyə səbəb olur?
- 5W-30, yoxsa 5W-40? Hansı maşına hansı yağ tökülməlidir?
- Prius pribor (panel) işıqları: READY, VSC, Check Hybrid System nə deməkdir?
- Farsunka nədir və necə işləyir?
- AdBlue nədir və AdBlue xətası niyə çıxır?
- Antifriz növləri: G11, G12, G13 fərqi və qarışdırmaq olarmı?